ДАВАА
2024.06.25
ЭРДЭНЭТ
C°/C°
АНУ ДОЛЛАР
3527.07
ЕВРО
3736.58
БНХАУ ЮАНЬ
506.33
ОХУ РУБЛЬ
46.46
БНСУ ВОН
2.67
Г.ЦОГТГЭРЭЛ: Хаягдлын санд олон улсын аудит хийх, далангийн тогтворжилтыг тодорхойлох ажил үргэлжилж байна
Г.ЦОГТГЭРЭЛ: Хаягдлын санд олон улсын аудит хийх, далангийн тогтворжилтыг тодорхойлох ажил үргэлжилж байна

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдлын санд олон улсын аудит хийх, далангийн тогтворжилтыг тодорхойлох ажлыг Австрали улсын “ATC Williams” компани гүйцэтгэж байна. Энэхүү ажлын давуу тал, ач холбогдлын талаар тус цехийн Ерөнхий инженер Г.Цогтгэрэлтэй ярилцлаа. 
-Эрдэнэт үйлдвэр ашиглалтад орсноос хойш хэр хэмжээний хаягдлын сан үүссэн бэ? 
-Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуй маань 1978 оноос хойш ашиглагдаж байгаа. Их хэмжээний хаягдлын сан үүссэн том байгууламж. Ашиглалтад орсноос өдий хүртэл хугацаанд 15 далан байгуулагдаж, 100 метрийн өндөршилтэй болсон. Нийт 2200 орчим га талбай эзэлсэн, тэгш өндөрлөг талбай бий. Үүний 1350-иад га нь элсэн талбай. 350 орчим га нь устай нуур. Үлдэгдэл нь шаварлаг талбайтай, хаягдлын сан байгаа.
-Өнгөрсөн хугацаанд хаягдлын сангийн ашиглалтын байдал, далангийн тогтворжилтыг ямар байгууллага хянаж, чиглэл зөвлөмж өгч байсан бэ? 
-Хаягдлын далангийн зураг төслийг, зохиогчийн хяналтын хамтаар ОХУ-ын “Механобр инженеринг” компани гүйцэтгэж ирсэн. Үйл явц ОХУ-ын гост стандартаар явсан гэсэн үг. Сүүлийн үед олон талын мэдээлэл судаллаа. Хаягдлын аж ахуйг барих, ашиглах, гарч болох үр дагаврыг тооцох, хариу арга хэмжээний төлөвлөгөө гаргах, хаах гэх мэтийг бүгдийг тусгасан Олон улсын стандарт байна. Товчхондоо, стандартад тусгадаг зүйл нь хяналтын асуудал байдаг. 
Манай хаягдлын сан энэ стандартаар ямархуу түвшинд байгааг мэдэхээр, мөн хэтийн төлөвөө тодорхойлуулахаар Австралийн “ATC Williams” компанитай хамтран ажиллаж байна. 
-45 дахь жилдээ ашиглаж буй хаягдлын сан эрсдэлийн ямар зэрэглэлд багтаж байгаа бол..? 
-100 метрийн өндөршилтэй болсон гэхээр эрсдэл өндөр зэрэглэлд орсон. Ер нь дэлхийд томд тооцогдох хэмжээний далантай болчихоод байгаа юм. Үүнийхээ аюулгүй байдлыг хангах, эрсдэлгүй үйл ажиллагаа явуулах талаар шат шатандаа арга хэмжээ авч, эрэл хайгуул хийж байна. 
Бид “Механобр инженеринг” компанийн хяналт, зөвлөмж, зургийн дагуу үйл ажиллагаа явуулаад, ажлаа төлөвлөөд явж байгаа хэдий ч олон улсын стандартын хүрээнд яаж явах ёстой вэ, гэдгийг бодлогын хүрээнд шийдвэрлэхийн тулд “АТС Williams” компанийн мэргэжилтнүүдийг урьж, олон улсын аудит хийлгэж байна. Энэ компани дэлхийн 40 гаруй үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйн төсөл хийсэн, олон улсын аудит, зохиогчийн болон хөндлөнгийн хяналт хийдэг мэргэшсэн компани. Хамгийн ойрын жишээ нь “Оюутолгой” ХХК-тай хаягдлын сан байгуулсан. Хаягдлын сангаа өргөтгөх шинэчлэх ажлуудад нь дахин оролцоод зөвлөмжөө өгөөд, хяналтаа тавиад ажиллаж байна. Манайх нэг компанийн биш, хоёр өөр компанийн дүгнэлтийг үндэслэн үйл ажиллагаагаа явуулбал цаашид Хаягдлын аж ахуйгаа аюулгүй авч явахад илүү оновчтой төлөвлөлт гарах болов уу, гэж үзсэний үндсэн дээр дээр Австралийн “АТС Williams” компанийн мэргэжилтнүүдийг урьж ирүүлсэн. 
-Гэрээгээр ямар ажлууд хийгдэх вэ? 
-Хаягдлын аж ахуйн далангийн тогтворжилтын өнөөгийн байдал, цаашдын төлөвийн судалгаа, дүгнэлтийн ажил 45 хоногийн хугацаанд үргэлжилнэ. Далангийн 14 цэг дээр өрөмдлөг хийж, дээж авч шинжлэх юм. Ажил ерөнхийдөө гуравдугаар сарын нэгнээс тоног төхөөрөмжүүдээ угсрахаас эхэлсэн. Одоогийн байдлаар 13 цооног дээр үргэлжилсэн өрөмдлөг хийгдэж байна. Үүний дараа шаардлагатай цэгүүдээс дээж авах ажил давхар хийгдээд явах юм. Дээж авна гэдэг нь дахиад өрөмдлөг хийнэ гэсэн үг. Одоо ажил ид дундаа явна. 
-Дүгнэлт хэзээ гарах вэ? 
-Бүх өрөмдлөг дуусаж, дээж авсны дараа шинжилж байж дүгнэлт гарна. Тавдугаар сард эцсийн дүгнэлт гарах ёстой. 
-Дүгнэлт нь цаашид ажиллах чиглэл, зөвлөмжтэйгөө хамт гарах уу? 
-Тэгнэ. “Механобр инженеринг”-ийн зөвлөмжийн дагуу хийсэн төлөвлөгөөгөөр бол 15-р далангийн дараа дахиад гурван далан барих ёстой. Манай хаягдлын сан далайн түвшинээс дээш 1320 метрт хүрсэн үед цааш ашиглах боломжгүй. Тэгээд хаагдах ёстой. Өмнө нь жилд нэг метр өсдөг гэхээр 15 жил гэж тооцоолдог байсан юм. Гэтэл үйлдвэрт өргөтгөл шинэчлэлийн ажлууд хийгдээд, бүтээмж, хүчин чадал нэмэгдэхээр элс хурааж байгаа түвшин нэг метр биш, 1.2-1.3 метр болж өсөж байгаа юм. Тэгэхээр ашиглалтын хугацаа наашилж байгаа гэсэн үг. Хугацааг хэрхэн сунгах, ямар арга хэмжээ авах талаар нарийн төлөвлөгөөнүүд аудитын дүгнэлт дээр үндэслээд хийгдэх ёстой.     
-Гаднаас нь үзэхэд элсэн талбай л харагддаг. Доошоо хэр зэрэг гүн бэ? 
-Анхны суурь далан маань 1205 метрийн түвшинд баригдаж байсан. Одоо хамгийн дээд талын 15-р далан 1305 метрийн түвшинд байгаа гэхээр 100 метр өндөрссөн. Уулын амыг хааж далан босгосон шүү дээ. Тэгэхээр голын хамгийн гүн хэсэг нь 100 метр гэсэн үг. Зах руугаа өндөршил багасаад явчихна. 

-Ер нь хаягдлын сан задрах нь ямар үр дагавар дагуулдаг вэ? 
-/Сурв.ширээ тогшив/ Бид бүх эрсдэл аюулаас сэргийлэх үүднээс энэ олон ажлыг хийж байгаа. Хамгийн гол анхаарлаа хандуулах байгууламж ердөө энэ. Яавал удаан хугацаанд ашиглах вэ, яаж тогтвортой, аюулгүй байлгах вэ гэдэг маш чухал. Цэвэр инженерчлэлийн асуудал. Бүх нарийн тооцоо судалгаа, аудит хийлгэж байгаа нь үүнтэй холбоотой. Саяхан Бразилд далан задарч, хэчнээн мянган хүн эрсэдсэн шүү дээ. Дараа нь шинжээч нар дүн шинжилгээ хийдэг. Ихэнхдээ ашиглалттай холбоотой дүгнэлт гардаг юм билээ. Газар хөдлөлт зэрэг байгалийн хүчин зүйлээс шалтгаалсан нь тоотой. Ихэвчлэн хяналт, ашиглалттай холбоотой байдаг. 
-Дараагийн Хаягдлын аж ахуйн төлөвлөлт яригдаж байгаа юу? 
-Үйлдвэрийн хэмжээнд мэдээж яригдаж байгаа. Гэхдээ бид хаягдал хураах технологио зөв сонгох шаардлагатай. Уламжлалт аргаараа элсээ хуримтлуулах уу, өтгөрүүлж хураах уу, эсвэл бүр шахаад найм, есөн хувийн чийгшилтэй, хуурай шороо болгоод, шүүгээд хуримтлуулах уу гэдгээ шийдэх ёстой. Үүний дараа тэр технологидоо тааруулаад хаягдал хураах төлөвлөгөө гаргана гэсэн үг. Энэ ажил эхэлчихсэн яваа. Судалгаа шинжилгээ, зарим нэг ТЭЗҮ хийгдээд явж байна. Одоогоор байгаа дэд бүтэц, нөхцөл байдалтайгаа уялдуулаад, хамгийн бага зардлаар, хамгийн эрсдэл багатай, богино хугацаанд шуурхай хийчих үр дүнтэй ажил нь хаягдал өтгөрүүлэх технологи гэж үзэж байгаа. 26-30 хувийн хатуулагтай булинга хаяж байсан бол 60 хувийн хатуулагтай булинга хуримтлуулна гэсэн үг. 
-Энэ технологийн давуу тал..?
-Хамгийн том давуу тал нь эргэлтийн усны нөөц бүрдэнэ. Хаягдлын аж ахуй руу өгч байгаа усныхаа 80 хувийг богино схемээр эргүүлээд үйлдвэртээ ашиглах боломжтой болох юм. Тэгвэл өвлийн цагт усны асуудал багасна. Дараагийн давуу тал цагаан тоосны дэгдэлт эрс буурна. Шинэ технологи нэвтрүүлэхтэй холбоотой хаялтын болон элс хураалтын схемээ өөрчлөх гээд нэлээд ажлууд бий. 
-Цаг гаргаж ярилцсан Танд баярлалаа.

Эх сурвалж: “Erdenettoday.mn

 

ХХҮГ-ын оффисын байрны дээврийн засварын ажил
Кувейтийн гудамжинд байрлалтай төв цэвэр усны шугамын ажил
"Цахим Эрдэнэт-1" хөтөлбөрийн хүрээнд Нийтийн тээврийн үйл ажиллагааг цахимжуулах систем хийх
И.БАТБОЛД: БАЙГАЛЬ ОРЧИНД НӨХӨЖ БАРШГҮЙ ХОР ХОХИРОЛ УЧРАХ ВИЙ ХЭМЭЭН АЙЖ БАЙНА
ЭРДЭНЭТИЙН ХҮҮХДҮҮД ЗУСЛАНГҮЙ ЗУСАХ НЬ
Уурхайчин	баг.	Өрхийн	үйлдвэрлэлийг дэмжих тоног төхөөрөмж худалдан авах
Өрхийн	үйлдвэрлэлийг	дэмжих	тоног төхөөрөмж худалдан авах
Баян-Өндөр	сумын	9	давхар	орон сууцнуудын цахилгаан шат засварлах /4, 5-р хороолол/
ЭХ ОРНЫХОО ТӨЛӨӨ ХАЛУУН АМИА ӨГӨХӨӨС ШАНТРААГҮЙ ЭХ ОРОНЧИЙН УДМЫН ХҮН УЧИР НЭРЭЭ ДЭВШҮҮЛСЭН
Оюут баг. Отгонбилэгийн гудамжны төв замаас 28,34-р байрны  авто зогсоол, авто замд их засварын ажил хийх.
Оюут баг. Барилгачдын талбайн уулзвараас зүүн тийш 0.31 км авто замд их засварын ажил хийх.
Кувейтын гудамжны аюулгүйн тойргоос Эрдэнэ багийн уулзвар хүртэл 3.5 км хатуу хучилттай авто замын "ПК 15+70 - ПК 23+54"  хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
Орхон аймаг. Баян-Өндөр сум. Шанд баг. Их залуу шандын 20-р гудамжнаас 17-р сургуулийн уулзвар хүртэлх 0.78 км  авто замд их засварын ажил хийх.
“Ард түмний хүч” намын дарга Л.Гүндалай улстөрийн золиос болж, амиа алдсан иргэнд эмгэнэл илэрхийллээ
Л.ГҮНДАЛАЙГИЙН “МАНААН” ДУУ ТРЕНД БОЛООД БАЙНА
Л.ГҮНДАЛАЙ ХЭЗЭЭ ЯМАГТ АРД ТҮМНИЙХЭЭ ТАЛД БАЙСААР БАЙГАА
ЭУДТС ОНӨХК-нд тусгай зориулалтын техник худалдан авах /ус зөөврийн авто машин 2, сагстай өргөгч авто машин 2, бохир ус зөөврийн авто машин 1, универсал трактор 1/
Гурван замын постын гүүрнээс доош Хангал голын голдирол дагуу 3 хэсэг талбайд ногоон зурвасын хамгаалалтын хашаа барих
Цагаанчулуут баг ХТП-471 дэд станцыг Хороолол дэд станцтай холбох /АБЛу 3х240/
Их залуугийн өвөрт шинээр баригдах "Далай их буян" ХХК-ийн буяны цогцолборын цахилгаан хангамжийн 6кВ-ын агаарын шугам, 6/0,4кВ-ын КТПН маягийн 160кВА чадалтай дэд станцын барилга угсралт хийх
ШҮҮХ ДЭЭР ГАЦСАН 49 ХУВЬТАЙ ХОЛБООТОЙГООР “ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР”-Т БЭТ ТОМИЛОГДОХ УУ
Баянбулаг, Их залуу, Шанд, Даваат багийг холбосон шилэн кабель татах /хашаанаас гаргах/
Тусгай зориулалтын камержуулалт хийх
ГОК-ЫН ОВООЛГОН ДЭЭР ЦЭЦГЭЛСЭН ТАВАН КОМПАНИ ЭРДЭНЭТЧҮҮДЭД ХУВЬ ӨГӨХ БОЛООГҮЙ ЮУ
Сургуулийн өмнөх боловсролын гадна камержуулалт хийх
Их залуугийн өвөрт шинээр баригдах "Далай их буян" ХХК-ийн буяны цогцолборын цахилгаан хангамжийн дэд станцын барилга угсралт хийх
ХҮҮХЭД БАЯРЛУУЛЖ ЭХЭЛСЭН АЖЛЫН ҮЙЛС НЬ ДЭЛГЭРЭХ БАЙХ АА
Нутгийн удирдлагын ордны 3 дугаар  давхрын өрөөг хүндэтгэлийн танхим болгон засварлаж тохижуулах
Цэцэрлэгт хүрээлэнгийн зүүн хэсгийг цахилгаан хангамжийн эх үүсвэртэй холбох
Ерөнхий боловсролын сургуулийн дотор камержуулалт шинээр хийх
Ерөнхий боловсролын сургуулийн гадна камержуулалт шинээр хийх
ГХБХБГ-т Барилгын материалын сорилт шинжилгээний  лабораторид шаардлагатай тоног төхөөрөмж  худалдан авах /Багц-2/
Булган аймаг сурагчдыг ангидаа шүдээ угаах цагтай болгожээ
АЖИЛЧИД ГАР ДЭЭРЭЭ 1-1.5 САЯ ТӨГРӨГИЙН ЦАЛИН АВЧ БАЙНА
ГХБХБГ-т 1:1000 масштабтай байр зүйн зургийн шинэчлэл, геопортал цахим системд оруулах
БОЭТ-д нэн шаардлагатай тоног төхөөрөмж худалдан авах
Төлбөр хураах цэгийг нүүлгэн шилжүүлэх /үргэлжлэл/
Эрдэнэт шинжлэх, ухаан технологийн паркийн барилга
НАМТАР САЙТАЙ Ч НЭР МУУТ
ОРОН НУТГИЙН “ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧИД”-ИЙГ ТОДРУУЛЛАА
Ард түмний хүч нам Монгол Улсын 13 тойрогт нэр дэвшигчдээ илгээж намын дарга Л.Гүндалай  IV тойрогт өрсөлдөнө
Б.Ариун-Эрдэнэ: Технологийн эрин зуунд хүний нөөцөө бэлтгэж байна
ГОК-ЫН ОВООЛГОН ДЭЭР ЦЭЦГЭЛСЭН ТАВАН КОМПАНИ ЭРДЭНЭТЧҮҮДЭД ХУВЬ ӨГӨХ БОЛООГҮЙ ЮУ
ERDENETNEWS.MN САЙТЫН ЭРХЛЭГЧЭЭР Б.ӨЛЗИЙДЭЛГЭР АЖИЛЛАЖ ЭХЭЛЛЭЭ
ЭРДЭНЭТЭЭС ЭХЭЛНЭ 33-34-33 ТЭМЦЭЛ ҮР ДҮНГЭЭ ӨГЧ ЭХЭЛЛЭЭ
Баянцагаан багт шинээр камержуулалт хийх
Замын арчилгааны тоног төхөөрөмж худалдан авах
Уурхайчин баг. 9-р цэцэрлэгийн гадна инженерийн шугам сүлжээний засвар хийх
Цэцэрлэгт хүрээлэнгийн зүүн хэсгийг цахилгаан хангамжийн эх үүсвэртэй холбох
ШҮҮХ ДЭЭР ГАЦСАН 49 ХУВЬТАЙ ХОЛБООТОЙГООР “ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР”-Т БЭТ ТОМИЛОГДОХ УУ
ӨНГӨРСӨН ОНД 771 САЯ ТӨГРӨГ ТӨСӨВТ ТӨВЛӨРҮҮЛСЭН
“Ард түмний хүч” намын дарга Л.Гүндалай улстөрийн золиос болж, амиа алдсан иргэнд эмгэнэл илэрхийллээ
Авто тээврийн төвийн авто оношилгооны хэсэгт өргөтгөл хийх
А1002 замын уулзвараас 15-р сургуулийн баруун талын уулзвар хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
Шинээр ашиглалтад орох "Номын өргөө"-нд тоног төхөөрөмж худалдан авах
ОВООЛГО ТОЙРСОН БУСАД КОМПАНИУДДАА ШАЛГАЛТ ОРУУЛЖ, БУЛААЖ АВААЧ
Худалдан авах ажиллагааны газарт шаардлагатай тоног төхөөрөмж худалдан авах
Уурхайчин	баг.	Өрхийн	үйлдвэрлэлийг дэмжих тоног төхөөрөмж худалдан авах
Баян-Овоот баг. 7-р гудамжинд тоглоомын талбай байгуулах
ГХБХБГ-т Барилгын материалын сорилт шинжилгээний  лабораторид шаардлагатай тоног төхөөрөмж  худалдан авах /Багц-2/