ДАВАА
2024.07.16
ЭРДЭНЭТ
C°/C°
АНУ ДОЛЛАР
3527.07
ЕВРО
3736.58
БНХАУ ЮАНЬ
506.33
ОХУ РУБЛЬ
46.46
БНСУ ВОН
2.67
С.Батжаргал: Газар доорх байгууламж хотын ирээдүйг тодорхойлно
С.Батжаргал: Газар доорх байгууламж хотын ирээдүйг тодорхойлно

Орхон аймгийн Засаг дарга, Эрдэнэт хотын захирагч С.Батжаргалтай ярилцлаа.

-Өнгөрсөн жилүүдэд Эрдэнэтэд газар доорх инженерийн шугам сүлжээ шинэчлэгдэж, сайжирснаар орон сууцны шинэ барилгууд барих таатай нөхцөл бүрдлээ. Та 2020 онд Орхон аймгийн Засаг даргаар томилогдсон тэр агшинд Эрдэнэт хотыг дөрвөн жилийн дараа хөгжлийн ямар түвшинд хүргэнэ гэж төлөвлөж байв?

-Хот суурин газар дороосоо босдог гэж инженерүүд ярьдаг. Орхон аймгийн Засаг даргын ажлыг анх хүлээн аваад “Эрдэнэт хотод шинэ барилга, орон сууцны шинэ хороолол  баригдахгүй яагаад ийм их удав?” гэдэг асуултад би хариулт хайсан. Тиймээс орон сууцны шинэ хороолол, хотхон, шинэ суурьшлын бүс үүсгэхийн тулд юу хийх талаар эхлээд бодсон. Юуны түрүүнд  инженерийн шугам сүлжээг тэлэх ёстой гэж үзээд хотын байшин хорооллын барилгуудыг дулааны доголдолд оруулахгүйгээр инженерийн шугам сүлжээг өргөтгөх шаардлагатай гэж тооцоолсон. Учир нь, инженерийн шугам сүлжээ бүхэлдээ бүтэн байж гэмээн хот өргөжин хөгжих нөхцөл бүрддэг.

Өмнө нь инженерийн шугам сүлжээг өргөтгөх, шинэчлэх ажил хийхдээ хотын ногоон байгууламжийг эвдэж газар ухаад, шороог эргээд сайн тэгшилж, булдаггүй, овон товон шороон дээр нь шарилж ургадаг, газрыг хаа сайгүй сэглээд хаядаг дүр зураг нийтлэг байсан. Тийм учраас хотын инженерийн шугам сүлжээ өргөтгөн шинэчлэх ажлыг цэгцтэй хийхийн тулд  эхний ээлжид аваарын байдалтай шугамуудын жагсаалтыг гаргаж сольсон.Энэ ажлыг яаралтай хийхгүй л бол өвөл энд тэнд гэнэт шугам хоолой цоорч, хүйтний улиралд айлууд халаалт болон халуун хүйтэн усгүй болж зутрах эрсдэлтэй. Тиймээс Эрдэнэт хот байгуулагдсанаас хойш 50-иад жил ашиглагдсан газар доорх дэд бүтэц, инженерийн шугам сүлжээг үе шаттай шинэчлэх ажлыг бид эрчимтэй хийж байна. Шугам сүлжээг шинэчилснээр усны алдагдал багассан. Анхны ийм үр дүнг олж харсан учраас шугам хоолой шинэчлэх ажлыг үргэлжлүүлэх ёстой гэж үзээд үе шаттай төлөвлөгөөний дагуу ажиллаж, хөрөнгө оруулалтаа хийсээр байгаа. Би Засаг даргаар томилогдоод гурван жил болсон байна. Эргээд харахад, дандаа ирээдүй рүү чиглэсэн ажил хийжээ гэх дүгнэлтэд хүрээд байгаа.

-Газар доорх байгууламжид түлхүү анхаарснаар орон сууцны оршин суугчдаас гадна гэр хорооллын айлууд ч ус, дулаанд холбогдох нөхцөл бүрдлээ. Эрдэнэт залуу хот учраас ялангуяа залуу гэр бүлүүд хашаандаа дулаан, цэвэр усны шугамд холбогдсон орон сууц бариад тохилог орчинд амьдрахыг хүсч байна. Гэр хорооллыг төвийн дулаанд холбох ажлыг хэр амжилттай хийж байна вэ?

-Эрдэнэт хот баруун тийшээ өргөжин хөгжих боломжтой. Хамгийн гол нь гэр хорооллоо  барилгажуулах шаардлагатай байна. Тиймээс бид баруун тийш хоёр газар шинээр шугам татлаа. Нэг нь  шинэ шугам, нөгөө нь өргөтгөж татсан шугам юм. Рашаант багт ус дулаан дамжуулах төвтэй болсон. Их залуу баг хүртэлх шугамыг Рашаант багаар дамжуулан татаж чадлаа. Тавдугаар бичил хорооллоос Наран, Цагаанчулуут баг, гуравдугаар дунд сургууль хүртэлх шугам маш их цэгэн зэврэлт, элэгдэлд орсон байв.Энэ шугам хоолойг сольж, өргөтгөж газар доор булснаар “Танил” захын ард байрлалтай аж ахуйн нэгжүүд бүгд дулаанаар хангагдах боломжтой боллоо. Өмнө нь техникийн нөхцөл өгч болдоггүй, дулааны ачаалал хүрэхгүй учраас өвлийн хүйтэнд дахин нэмэлт носос залгаж байж гуравдугаар дунд сургуулиа халаадаг байсан учраас тэр хавийн айл өрх, аж ахуйн нэгжүүдэд дулаан өгөх боломжгүй, хэрэгцээ их байлаа ч тэдэнд дандаа татгалзсан хариу өгдөг байв. Одоо бол тэд дулааны шугамд холбогдож, өвөл халаалт хүлээн авах бүрэн боломжтой болсон. Ийнхүү баруун тийш дулааны шугам хоолойг тэлэхдээ Эрдэнэт хотын халаалтыг доголдуулахгүй байх ёстой. Дээр нь орон сууцны 1а, 2а, 7-р хорооллууд сүндэрлэхэд саадгүй боллоо. 2а, 7-р хороололд барилгууд нь үндсэндээ баригдаад бараг дуусах шатандаа орж байна. Орон сууцны эдгээр шинэ хорооллууд болон хуучин хорооллуудаа дулаанаар саадгүй халаахын тулд хотын Дулааны цахилгаан станцаас Город хүртэл нэмэлт эх үүсвэрээр 700-гийн шугам татаад дуусах гэж байна. Цаашид өвлийн улиралд дулаанаа зөв хуваарилж, зөв горимоор ажиллаж чадвал Эрдэнэт хот дулаан хангамжийн дутагдалгүйгээр өвөлжих боломж бүрдэж байна.

-Эрдэнэт хот 40 гаруй жил ашиглаж зэвэрч нимгэрсэн шугам сүлжээгээ шинэчлэн өргөтгөх, дэд бүтцээ сайжруулах дахин төлөвлөлтийн ажлыг эрчимтэй хийж байна. Бохирын гуравдугаар коллектор тавьснаар Эрдэнэт хот зүүн урагшаа тэлэх боломж бүрдсэн гэж та бүхэн хэлдэг. Энэ талаар дэлгэрүүлж ярина уу?

-Бохирын гуравдугаар коллектор тавьснаар Эрдэнэт хот улсын чанартай А1001, А1002 замаас урагшаа тэлж хөгжих бүрэн боломжтой болсон. Үүнийг дагаад аж ахуйн нэгжүүд байршина, орон сууцны хорооллууд баригдана. Шугам хоолойг шинэчлэх, өргөтгөх ажлын төсвийг улсын болон орон нутгийн төсвөөс, заримыг нь гадаадын зээл тусламжаас санхүүжүүлж байна. Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банктай олон жил ярьсан, аваарын байдалтай байгаа шугам хоолойг солих ажлын худалдан авах ажиллагааны тендер саяхан зарлагдсан. Хоёр компани тендерт оролцох санал ирүүлсэн боловч баримт бичгийн шаардлага хангаагүй шалтгаанаар буцсан. Банк энэ тендерийг удахгүй дахин зарлаж, бидний ажил эхлэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Бид бас анх удаа ухаалаг тоолуураар усны хэрэглээг хянах гэж байна. 1, 2, 3, 4-р бичил хорооллууд гурвалсан ухаалаг тоолуураар гар утаснаас усныхаа хэрэглээг хянах боломжтой болсон.

Бүтээн байгуулаад 50-иад жил болсон Эрдэнэт хотын дэд бүтцийг ийнхүү шинэчлэхэд гурван жил мэдээж богино хугацаа. Гэхдээ нөхцөл байдал, цаг хугацааг саад бэрхшээл биш гэж үзээд урагшаа харж, зоримог шийдвэр гаргаж  ажилласнаар бид өнгөрсөн хугацаанд нэлээд ажлыг нугалсан байна.

-Өнгөрсөн зуны усархаг борооноор байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр хүмүүс хүчин мөхөсдөхийг бид харсан, гүнзгий ойлгосон. Эрдэнэт хотод үерийн далангийн ажлууд өнгөрсөн жилүүдэд эрчимтэй хийгдсэн. Энэ ажилд улс, орон нутгийн  төсвөөс гадна, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг бас зарцуулсан уу? Тодруулбал, ямар ажлууд хийсэн бэ?

-Би Орхон аймгийн Засаг даргын орлогчоор ажиллаж байх үеэс л  Европын банктай холбоотой үерийн далан шинэчлэх, барих асуудлыг хөөцөлдсөөр байсан. Одоо Европын банкнаас 14 сая ам.долларын ажил зарлагдаад бүх бичиг баримт боловсруулалт, зураг төслийн ажил дуусаад худалдан авах шатандаа орлоо. Европын банкнаас 50 хувийн буцалтгүй тусламж олгох төсөл Эрдэнэт хотод хэрэгжүүлэх юм. Европын банкны төлөөллүүд хэлснээр магадгүй дээрх 50 хувийн буцалтгүй тусламжтай холбоотойгоор энэ ажил удсан байх. Өнгөрсөн зуны бороо бидэнд байгалийн аюул гэж юу болохыг санууллаа. Үерийн далангаа ч, газар доорх инженерийн шугам сүлжээгээ ч бид цэгцэлж авна. Бид маш олон судалгаа хийсэн. Хотын хуучин байрууд асар их дулаан алддагийг мэргэжлийн дурангаар дурандаж харсан. Одоо дулаан алдахгүй газар гэж алга. Орон сууцны байрууд тааз, дээвэр, цонх, заадас, ханаараа дулаан алдаж байна. Ийм нөхцөлд баахан нүүрс шатааж үйлдвэрлэсэн дулааныг Эрдэнэтчүүд бүрэн хэмжээгээр авч чадахгүй. Зарим байр халдаг, зарим нь халдаггүй шалтгаан нь ийм учиртай. Тиймээс дулаан алдалтыг бууруулах нь хамгийн зөв алхам. Дахин төлөвлөлтийн үр дүнтэй үйл ажиллагааны тод жишээ нь “Тамир” зочид буудлын урд талын гражуудыг буулгаж, тухайн газар дээр шинэ бүтээн байгуулалт өрнүүлж эхэлсэн явдал юм.  Солонгосын хөрөнгө оруулалттай компани энд ажиллана. Солонгосчууд ямар ч байсан хөрөнгөө гаргая гээд газар дээрээ ирээд шийдлээ. Тэд одоо газар шорооны ажлаа  эхлүүлээд байна. 2008 оноос хойш манай үе үеийн дарга нар шүүхдээд дийлээгүй Хятадын "Хуанлу Хуанту"  компанийн газар байгаа. Орон сууцны хороолол бариагүй үлдсэн газруудаа өгдөггүй хэрнээ барилгаа барьдаггүй, одоогоор карказ босгосон хоёр газраа ч дуусгаагүй. Бид энэ асуудлаар шүүхэд хандаж явсаар юутай ч аймгийн ИТХ-ын хуралдаанд оруулаад дахин төлөвлөлтөөр орлогод нийцсэн орон сууц барих хэмжээнд хүрсэн. Энэ газарт төсөл сонгон шалгаруулалт зарлаж, ажиллах компани нь шалгараад удахгүй суурийн ажлаа эхлүүлэхээр болсон. Хувийн хэвшил, гадны  хөрөнгө оруулагч нартай ийнхүү амжилттай хамтран ажилласаар байна.

-Эрдэнэт хотын инженерийн шугам сүлжээний шинэчлэлд та бүхэн шийдэмгий, зоригтой алхмууд хийхийн зэрэгцээ иргэдийн шүүмжлэлд бас өртсөөр байгаа. Хийсэн ажлын чанарыг цаг хугацаа л харуулах байх даа...

-Ер нь бол хотын газар доорх байгууламж ирээдүйг тодорхойлно. 2003 онд намайг Дулааны цахилгаан станцын инженерийн албаны хяналтын инженер болоход манай албаны дарга Баатар бид хамтраад Дулааны цахилгаан станцаас Город хүртэл шугам нэмж татахгүй бол дулаанаар хангаж дийлэхгүй болно гэж тооцоод, өмнө нь хийсэн  тооцоог шинэчлэн Эрдэнэтэд ирсэн сайд, дарга нарт өгч, учирлан тайлбарладаг байлаа. Гэтэл 2023 онд хувь заяаны тохиолоор ч гэх үү, багштайгаа, даргатайгаа хамт өмнө нь гаргаж байсан тооцооллоо бодит ажил болгон хэрэгжүүлсэндээ баяртай байна. Хийж бүтээсэн ажил үйлстэй он жилүүдийг л ардаа үлдээхийг  чухалчилж байна даа.

Э.ОДСҮРЭН

Эх сурвалж: ӨГЛӨӨНИЙ СОНИН

0
0
0
0
0
0
СЭТГЭГДЭЛ
Зоригоо202.179.21.209
Хороолод яаралтай дэд төв барьж инженерийн шугам татахгүй бол бид удахгүй хотын араас орж утаандаа хахаж үхэх нь ядахдаа салхиныхаа дээр маш том гэр хороололтой үер буувал модон нойль нь дүүрч бохир нь хотынхоо төв рүү орно
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ
АНХААР!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд ErdenetNews.mn хариуцлага хүлээхгүй.
зочин1
зочин2
зочин3
зочин4
зочин5
зочин6
ТУСГАЛ-1 ТЕЛЕВИЗИЙН УИХ-ЫН 2024 ОНЫ СОНГУУЛИЙН СУРТАЛЧИЛГАА ЯВУУЛСАН МЭДЭЭЛЭЛ
Эрдэнэ баг. 20-р сургуулийн гадна талд хатуу хучилттай авто зогсоол шинээр барих
Уурхайчин баг. Уурхайчины гудамжийг А1001 замтай холбосон авто замд их засварын ажил хийх
Уурхайчин баг. Сувилалын хойд талын авто замаас ДГТ 3-3-р байр хүртэлх авто зам , авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Уурхайчин баг. Уурхайчины тойргын хэсгийн авто замд их засварын ажил хийх
Уурхайчин баг. Үйлчилгээний төвийн баруун зүүн талын авто зам ,авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Согоот баг. 5,25-р байрны авто зам,  авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Уртын гол баг. 260 айлын орон сууцны 0.28 км авто зам шинээр барих
Уртбулаг баг. 1-р байрны дундах авто зогсоолоос 19-р байрны авто зам хүртэлх авто зам,  авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Говил баг. Төв замаас Эрх бүжин цэцэрлэг,  Ээж төв хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
17-р сургуулийн уулзвараас   Наран багийн 74-р гудамжны уулзвар  хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
Эрх чөлөөний өргөн чөлөөний авто замаас 5-р сургууль хүртэлх авто зам,  авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Согоот баг. 9,10-р байрны авто зам,  авто зогсоолд их засварын ажил хийх.
Уран эгшиг сургууль ,17-р  цэцэрлэгийн орчмын хатуу хучилттай авто зогсоол шинээр барих
Хөдөлмөр халамж үйлчилгээнийн газрын зогсоолоос Онцгой байдлын 81-р ангийн уулзвар хүртэлх  авто зам,  авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Баянбулаг баг. 18-р цэцэрлэгийн авто зогсоолд их засварын ажил хийх
Илгээлтийн эздийн 50 жилийн ойн медаль хийлгэх зардал
ХХҮГ-ын оффисын байрны дээврийн засварын ажил
Кувейтийн гудамжинд байрлалтай төв цэвэр усны шугамын ажил
"Цахим Эрдэнэт-1" хөтөлбөрийн хүрээнд Нийтийн тээврийн үйл ажиллагааг цахимжуулах систем хийх
ХҮҮХЭД БАЯРЛУУЛЖ ЭХЭЛСЭН АЖЛЫН ҮЙЛС НЬ ДЭЛГЭРЭХ БАЙХ АА
ГХБХБГ-т Барилгын материалын сорилт шинжилгээний  лабораторид шаардлагатай тоног төхөөрөмж  худалдан авах /Багц-2/
Булган аймаг сурагчдыг ангидаа шүдээ угаах цагтай болгожээ
АЖИЛЧИД ГАР ДЭЭРЭЭ 1-1.5 САЯ ТӨГРӨГИЙН ЦАЛИН АВЧ БАЙНА
ОРОН НУТГИЙН “ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧИД”-ИЙГ ТОДРУУЛЛАА
Кувейтийн гудамжинд байрлалтай төв цэвэр усны шугамын ажил
Гэр хорооллын газрыг дахин төлөвлөж барилгажуулах ажлын хүрээнд Цагаанчулуут багийн 49-53-р гудамжинд УДДТөв барих
Шинээр ашиглалтад орох "Номын өргөө"-нд тоног төхөөрөмж худалдан авах
“МАНАЙ КОМПАНИ “УЛСЫН ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧ”-ӨӨР ДАХИН ШАЛГАРЧ БАЙНА
“А” ҮНЭЛГЭЭТЭЙ ААНБ, ИРГЭДЭЭ ШАЛГАРУУЛДАГ УЛАМЖЛАЛТАЙ
Г.ЁНДОН: ҮЙЛДВЭР ЖИЛД 12 САЯ МОД ТАРИХ ТЭЗҮ ХИЙСЭН
ТОП 100 ААН-ИЙН “ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧ”-ӨӨР ШАЛГАРСАН
Замын арчилгааны тоног төхөөрөмж худалдан авах / асфальт зүсэгч, цагаан зураас будагч, трамбок/
ӨНГӨРСӨН ОНД 771 САЯ ТӨГРӨГ ТӨСӨВТ ТӨВЛӨРҮҮЛСЭН
ХҮҮХДҮҮДИЙН ДУНД ГАР ЗУРАГ, РИЙЛИЙН УРАЛДААН ЯВУУЛСАН
ЦАГААН ТООСНЫ БҮСИЙН СУРГУУЛИУДЫН ЦОНХЫГ СОЛИНО
СПОРТ ЗААЛУУД ИРГЭДЭД ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ ҮЙЛЧИЛНЭ
АЙРАГИЙН ГОЗГОРЫН МАЛТЛАГАД 30 САЯ ТӨГРӨГ ЗАРЦУУЛНА
Улаан загалмайн хороонд микро автобус худалдан авах
ХХҮГ-ын оффисын байрны дээврийн засварын ажил
ЭРДЭНЭТЭЭС ЭХЭЛНЭ 33-34-33 ТЭМЦЭЛ ҮР ДҮНГЭЭ ӨГЧ ЭХЭЛЛЭЭ
Эрдэнэ баг. 20-р сургуулийн гадна талд хатуу хучилттай авто зогсоол шинээр барих
ЦАГААН ТООСНЫ БҮСИЙН СУРГУУЛИУДЫН ЦОНХЫГ СОЛИНО
БОЭТ-ийн авто зогсоол , авто замд их засварын ажил хийх
ТОП 100 ААН-ИЙН “ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧ”-ӨӨР ШАЛГАРСАН
ӨМНӨХ ЖИЛҮҮДЭЭС НЭМЭГДСЭН БАЙДЛААР 115 ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН АЖИЛ ХИЙНЭ
Чингэл багт шинээр камержуулалт хийх
Говил баг. Төв замаас Эрх бүжин цэцэрлэг,  Ээж төв хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
ОВООЛГО ТОЙРСОН БУСАД КОМПАНИУДДАА ШАЛГАЛТ ОРУУЛЖ, БУЛААЖ АВААЧ
Г.ЁНДОН: ҮЙЛДВЭР ЖИЛД 12 САЯ МОД ТАРИХ ТЭЗҮ ХИЙСЭН
Мөрдөн шалгах ажиллагаанд 883 хэрэг шалгагдаж байна
Мөрөн хотод байрлах "Ард түмний хүч" намын штабад Европын Аюулгүй Байдал Хамтын Ажиллагааны Байгууллага ажиглалт хийлээ
Гурван замын постын гүүрнээс доош Хангал голын голдирол дагуу 3 хэсэг талбайд ногоон зурвасын хамгаалалтын хашаа барих
Яргуйт багт шинээр камержуулалт хийх
ТУСГАЛ-1 ТЕЛЕВИЗИЙН УИХ-ЫН 2024 ОНЫ СОНГУУЛИЙН СУРТАЛЧИЛГАА ЯВУУЛСАН МЭДЭЭЛЭЛ
Замын арчилгааны тоног төхөөрөмж худалдан авах / асфальт зүсэгч, цагаан зураас будагч, трамбок/
Улаан загалмайн хороонд микро автобус худалдан авах
ХХҮГ-ын оффисын байрны дээврийн засварын ажил
ӨНГӨРСӨН ОНД 771 САЯ ТӨГРӨГ ТӨСӨВТ ТӨВЛӨРҮҮЛСЭН
Хүрэнбулаг баг . 24, 25-р байрны авто зам,  авто зогсоолд их засварын ажил хийх.