ЛХАГВА
2025.04.03
ЭРДЭНЭТ
C°/C°
АНУ ДОЛЛАР
3527.07
ЕВРО
3736.58
БНХАУ ЮАНЬ
506.33
ОХУ РУБЛЬ
46.46
БНСУ ВОН
2.67
ШИНЭЭР ТАРЬСАН НОГООН ТӨГӨЛҮҮДИЙН УРГАЛТ САЙН БАЙНА
ШИНЭЭР ТАРЬСАН НОГООН ТӨГӨЛҮҮДИЙН УРГАЛТ САЙН БАЙНА

“Ногоон Эрдэнэт” хөтөлбөр

ШИНЭЭР ТАРЬСАН НОГООН ТӨГӨЛҮҮДИЙН УРГАЛТ САЙН БАЙНА

Эрдэнэт хотыг тойруулан тарьсан шинэ төгөл, ойн зурвасуудыг Орхон аймгийн БОАЖГ-ын мэргэжилтэн Л.Батсайхантай хамт 10 сарын сүүлчээр очиж үзлээ. Эрдэнэтийн хот хоорондын гурван замын уулзвараас вокзал хүртэлх замын хоёр талаар хашаалан ойн өргөн зурвас үүсгэжээ. 2009 оноос энд ойн зурвас байгуулах ажил эхэлсэн. Тэнд байрлалтай  4 км урт, 6 га талбайд гэхэд 7000 гаруй мод тарьсан гэнэ. 2009 онд анх удаа бүх нийтээр мод тарих хөдөлгөөн өрнөж, 2010 онд МУ-ын  Ерөнхийлөгчийн 63-р зарлиг гарч бүх нийтээр мод тарих ажил идэвхжих үеэс л энэ зам дагуу ойн зурвасыг арчлах хамгаалах ажил үргэлжилсээр байгаа аж.  Орхон аймгийн БОАЖГ-ын мэргэжилтэн Л.Батсайхан энд хэлсэн тайлбартаа “Ер нь мод тарьж ойн төгөл бий болгоход доод  тал нь 5-8 жилийн байгын арчилгаа хамгаалалт, усалгаа шаарддаг. Энэ ойн төгөлийн эхний хоёр жилийн арчилгааны зардлыг орон нутгаас олгоод үр дүнтэй ургуулж байсан. Түүнээс хойш зардалгүйн улмаас арчилгаа зогссон. 2013 оноос энд дахин хашаа барих, мод нөхөн тарих зардал батлагдаж, үйл ажиллагааг нь сэргээсэн юм. Вокзалын энэ орчинд үйл ажиллагаа эрхэлдэг, “Байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөө” хэрэгжүүлдэг байгууллагуудын менежмент төлөвлөгөөнд нь энд мод тарих, хашаа хамгаалалт сэргээх, тарьсан модоо усалж арчлах үүрэг хүлээлгээд 5 жил өнгөрлөө.  Одоогоор 1,2м орчим өндөртэй 7000 гаруй мод энд ургаж байна. Энэ байгууллагууд хавар, намар мод тарихын зэрэгцээ хорогдсон модыг нөхөн тарих ажлыг байнга хийдэг. Тэс петролиум, Горгаз, Некс ойл гэх мэт зам дагуу үйл ажиллагаа эрхэлдэг шатахуун түгээх газрууд энэ хавийн ойн зурваст мод тарьж арчлан ургуулахад анхаарал хандуулдаг. Жилийн эцэст эдгээр байгууллагын менежмент төлөвлөгөөг дүгнэж, хариуцлага тооцох ажлыг манай байгууллага хийдэг юм.

Ойжуулалт, ойн нөхөн сэргээлтийн ажлыг хүлээн авах актад тарьсан модны хорогдлыг 4 шалтгаантай гэж үздэг.

  1. Анх тарихад гаргасан технологийн алдаа
  2. Арчилгаа хамгаалалт тааруу
  3. Малд идэгдсэн байдал
  4. Цаг уурын давагдашгүй хүчин зүйлийн нөлөө. (Ой хээрийн түймэр г.м) Хорогдсон модны актад эдгээр шалтгааныг тусгадаг. Харин тарьсан мод хулгайд алдагдсан бол түүнийг мөн л “хулгайд алдсан” хэмээн актад тусгана гэв.

Биднийг энд байх зуур “Некс ойл” шатахуун түгээх станцын ажилтнууд машинтай ирж хашаан доторх тарьсан моддоо арчилж буй харагдав. Зэргэлдээх хашааны ойн ногоон зурваст Цэцэрлэгжүүлэлт ногоон байгууламжийн газрын ажилтнууд зүлэг хадаж байлаа. Энэ нь ирэх хаврын хуурайшилтаар болзошгүй түймрээс сэргийлэх ач холбогдолтой гэнэ. Бас нэг хэсэг ногоон зурваст Сум дундын ойн ангийн ажилтнууд машинтай ирж усалгаа хийж харагдана. Зөвхөн энэ хэсгийн ойн зурваст ийм олон байгууллага хараа хяналт тавьж ажиллаж байгааг хараад Орхон аймгийн ойн зурвасууд юутай ч харъяалах байгууллага, харж хамгаалах эзэнтэй юм байна гэх бодол төрөв. 

Энэ орчмын ойн зурвасуудын дэргэд орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр гүний худаг гаргажээ. Худаг дотор нэг тоннын сав байрлуулж гүний усаар дүүргээд тэс хүйтэн чанар нь арилахаар моддыг усалдаг аж. Биднийг эндэхийн ойн зурвастай танилцаж байх агшинд хэсэг хүн модны усалгаа хийж харагдав. Тэдний нэг Орхон аймгийн Сум дундын ойн ангийн жолооч Ц.Гансүхтэй уулзаж ярилцахад:

-Манай Сум дундын ойн анги хот хоорондын 3 замын уулзварын хуучин “Эрдэнэт” хаалганы наад хэсгийн зам дагуу ойн зурвас, Хүрэнбулагийн ам, Чимээгүй хот, Баян-Өндөр хайрханы бэлд байгуулсан “Гэр бүлийн төгөл”, Сархиа уулын шинэ төгөлүүд зэрэг олон газрыг хариуцан усалгаа хийдэг. Шинээр байгуулсан Тарлан толгойн энгэрийн ойн төгөлийг мөн хариуцан ажиллахаар болж байна. Жил бүр 5 сарын эхээр газар гэсэнгүүт усалгааг эхэлж наадам хүртэл тасралтгүй ажилладаг. Зун бороо хур орохгүй бол 7 хоногт 2-3 удаа усалгаа хийнэ. Бороо орвол хэсэг амардаг. Намар 10 сарын сүүлчээр цэнэг усалгаа хийдэг. Ингэхдээ нэг нүхэнд 40-60 литр ус зарцуулахаар тооцдог юм. Өдөрт 10-15 тонн усыг 2-3 удаа тээвэрлэн усалгаа хийдэг. Заримдаа 4 удаа тээвэрлэх тохиолдол ч гарна. Би 2015 оноос хойш энэ ажлыг хийж байна. Мод арчилж ургуулна гэдэг нялх хүүхэд асарч байгаатай л адил. Сархиа ууланд 700-800 мод хоёр удаа тарьсан, усалгаа, арчилгаа сайн хийсэн учраас тэндэхийн модны ургалт маш сайн байгааг хараад хийсэн ажил, бүтээсэн  үйлсээрээ манай хамт олон бахархдаг. Манайд ойжуулагчаар 7 хүн ажилладаг. Усалгаанд 5 тн-ийн 2 машин ажиллаж байна гэв. Усалгаа хийх машин техникийн хангамж сайжирсанд тэр баяртай байлаа. 

Бид дараа нь “Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн ойн зурвас, Хангалын гол дагуу хийсэн “Эрдэнэт” үйлдвэрийн мод үржүүлгийн газар, “Төгөл” групийн хайрганы аж ахуйн дэргэдэх ойн зурвас, “Сархиа” уулын ойжуулалт, Чимээгүй хотын ойн зурвас, Баян-Өндөр хайрханы бэл, Хүрэнбулагийн аманд байрлалтай “Гэр бүлийн төгөл”, “Эрдэнэт” цэцэрлэгт хүрээлэнгийн өмнө шинээр байгуулсан Тарлан толгойн энгэрийн ойн төгөл  гээд олон газрыг ойжуулсан байдалтай танилцлаа. Орхон аймгийн төр, захиргааны байгууллага “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд “Ногоон Эрдэнэт” хөтөлбөрийг үр дүнд хүргэхийн төлөө маш их хичээн ажиллаж байгаа нь өнгөрсөн хугацаанд хийсэн ажлаас нь тодхон харагдав.  2022 онд Орхон аймгийн Цагаатгах ажлыг удирдан зохион байгуулах салбар комисс “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хэлмэгдэгсдийн дурсгалд зориулан наадмын талбайн баруун урд “Ногоон төгөл” байгуулж, хэлмэгдэгсдийн үр хүүхэд, ач зээ нарыг оролцуулан 108 мод тарьсан байна. Энэ бас л “Ногоон Эрдэнэт” хөтөлбөрийн хүрээний нэг тод үйл ажиллагаа. Иргэд энэ мэт зохион байгуулалттайгаар мод тариад байвал Эрдэнэт хот мөдхөн ногоорно, түүнийг тарьж ургуулсан байгууллага, иргэд дурсаж бахархах, сэтгэл сэргээх сайхан ойн төгөлтэй болцгооно.

ТОДРУУЛГА: Орхон аймаг 2023 оны хаврын мод тарилтаар төр, хувийн хэвшлийн байгууллага, иргэдийг өргөнөөр татан оролцуулж 11 байршилд 600 мянган мод тарьсан бол намрын мод тарилтаар 15 байршилд 1.863.258 мод тарьсан байна. Өмнөх жилүүдэд тарьсан модны ургалт 70.5- 98  хувьтай байна гэж албаны хүн хэлсэн. Учир нь хүн, малын хөлд үрэгдсэн, цаг агаарын хүчин зүйлээс шалтгаалан ургаагүй   моддыг жил бүрийн хавар, намрын мод тарилтын үеэр сугалан авч оронд нь нөхөн тарилт хийх ажлыг мэргэжлийн байгууллага маш сайн хийдэг болсон гэж тэд тайлбарлав.

Баян-Өндөр сумын ЗДТГ Чингэл голын эрэг дагуу нутагт модны хүлэмж байгуулах 25 га талбайг өөрийн эзэмшилд авах шийдвэрийг 2022 онд гаргуулжээ. Тус сумын 27 иргэн, аж ахуйн нэгж энд мод үржүүлгийн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэх хүсэлт гаргаж, Баян-Өндөр сумтай хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан байна.

Ж.ОЮУН

 

0
0
0
0
0
0
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ
АНХААР!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд ErdenetNews.mn хариуцлага хүлээхгүй.
зочин1
зочин2
зочин3
зочин4
зочин5
зочин6
МОНГОЛЫН ТАТВАРЫН АЛБА ТАТВАР ТӨЛӨГЧИД ЗӨВЛӨН ТУСЛАГЧ АЛБА БАЙНА
Д.Энхцэцэг: Инженер, нийгмийн салбарын 30 мэргэжлээс сонгон Сүнчон их сургуульд тэтгэлгээр сурах боломжтой
Эрдэнэ багт байрлах 6/0.4кВ-ын АТП-64 дэд станцын 0.4кВ-ын ЦДАШ-ыг төмөр бетон тулгуур, СИП утсанд шилжүүлэх ажил
Баянбулаг баг АТП-409 дэд станцын урд шинээр баригдах айл өрхийн цахилгаан хангамжийн 10 кВ-ын ЦДАШ, 10/0.4 кВ-ын 250 кВА /КТПН/ дэд станц барих ажил
Баянбулаг баг АТП-409 дэд станцын хойно шинээр баригдах айл өрхийн цахилгаан хангамжийн 10 кВ-ын ЦДАШ, 10/0.4 кВ-ын 250 кВА /КТПН/ дэд станц барих ажил
Баянбулаг баг 10 кВ-ын РП-1 хуваарилах байгууламжаас РП-205 хүртэлх 10 кВ-ын 1.660 км трасстай хос кабель шугам барих ажил
35/10 кВ-ын Чингэл дэд станцаас тэжээлтэй "ЭБЦТС" ТӨХК-ийн 17, "Эрдэнэт-Ус ДТС"  ОНӨХК-ийн 11 дэд станцын 6/0.4 кВ-ын трансформаторыг 10/0.4 кВ-ын трансформатороор сольж барих
35/10 кВ-ын Даваат дэд станцаас тэжээлтэй "ЭБЦТС" ТӨХК-ийн 16, "Эрдэнэт-Ус ДТС"  ОНӨХК-ийн 9 дэд станцын 6/0.4 кВ-ын трансформаторыг 10/0.4 кВ-ын трансформатороор сольж барих ажил
Спорт заалны зураг төсөл боловсруулах /Говил багт/
Орон сууцны 7а хороололд цэцэрлэгийн барилгын зураг төсөл
Орхон аймаг. Баян-Өндөр сум. Уурхайчин баг. Уурхайчины гудамжийг А1001 замтай холбосон авто замд их засварын ажил хийх /үлдэгдэл хэсэг/
Цагаанчулуут баг. Онцгой байдлын 81-р ангийн уулзвараас Булаг багийн уулзвар  хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх.
Орон сууцны байруудын цахилгаан шат шинэчлэлт хийх
Төрийн архивт шаардлагатай  техник, тоног төхөөрөмжөөр хангаж ажиллах нөхцлийг сайжруулах
Гэрлэн дохио бүхий авто замын уулзварт хиймэл оюун ухаан суурилсан удирдлагын тоног төхөөрөмж худалдан авах
Ойн санг гэрээгээр эзэмшдэг 5 нөхөрлөлд мод үржүүлгийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулахад дэмжлэг үзүүлэн хүлэмж олгох
Вокзалын зүүн талын ногоон зурвасын хамгаалалтын хашааг сэргээн засварлах
9 дүгээр цэцэрлэгт засвар хийх
ОРХОН АЙМГИЙН “ХҮН” НАМЫН ДАРГААР Э.ЭНХЧИМЭГ СОНГОГДЛОО
Дэнж багт байрлах УТБ-ыг цэвэр усны төвлөрсөн шугамд холбох
НҮҮХ ҮҮ, ҮЛДЭХ ҮҮ
Б.ЗОРИГТБАЯР: ЭРЧИМ ХҮЧ, ИНЖЕНЕРИЙН ШУГАМ СҮЛЖЭЭН ДЭЭР ТҮЛХҮҮ ТӨСВӨӨ БООСОН
ХОТЫН ТӨВ ХЭСЭГТ БАРИЛГА БАРИУЛАХГҮЙ
ОРХОН АЙМГИЙН ТӨСВИЙН ЕРӨНХИЙЛӨН ЗАХИРАГЧИЙН 2025 ОНЫ ХУДАЛДАН АВАХ АЖИЛЛАГААНЫ ЕРӨНХИЙ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ
Баянбулаг баг 10 кВ-ын РП-1 хуваарилах байгууламжаас РП-205 хүртэлх 10 кВ-ын 1.660 км трасстай хос кабель шугам барих ажил
Орхон аймаг Баян-Өндөр сум Наран баг АТП-517 дэд станцын баруун хойд хэсэгт шинээр баригдах айл өрхийн цахилгаан хангамжийн 10 кВ-ын ЦДАШ, 10/0.4 кВ-ын 250 кВА /КТПН/ дэд станц барих ажил.
Уул уурхайн компаниудтай 2025 онд хамтран ажиллах гэрээ үзэглэлээ
СЭТГЭЛ ЗҮЙН ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭХ ӨРӨӨ БАЙГУУЛНА
2024 онд 16512 нэр дэвшигчийн ХАСУМ-ийг хянаж, хариуг хүргүүлэв
Эрдэнэ багт шинээр баригдах 10 кВ-ын РП-3 хуваарилах байгууламжаас 35/10 кВ-ын Чингэл дэд станц хүртэлх 10 кВ-ын 1.830 км трасстай  хос кабель шугам барих ажил
24-р цэцэрлэгт хэсэгчилсэн засвар хийх
Өрхийн тариалалтыг дэмжин хөгжүүлэх зорилгоор хүлэмж худалдан авах
Зэст баг. 21 дүгээр цэцэрлэгийн гадна ИШС шинэчлэх ажил
Орхон аймгийн цахилгаан хангамжийн 35 кВ-ын тойрог схем үүсгэх ажил, 35/10 кВ-ын Даваат дэд станцаас 35/10 кВ-ын Булаг дэд станц хүртэлх 35 кВ-ын 5.04 км ЦДАШ барих ажил
Эрдэнэ багт шинээр баригдах 10 кВ-ын РП-3 хуваарилах байгууламжаас 35/10 кВ-ын ЦРП-8 дэд станц хүртэлх 10 кВ-ын 1.980 км трасстай хос кабель шугам барих ажил
ОНӨГ-ын ажлын байрны засвар, тохижилт хийх
Аймгийн Соёл урлаг, аялал жуулчлал, залуучуудын газарт шаардлагатай тоног төхөөрөмж, техник хэрэгсэл худалдан авах
“ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР”-ИЙН 50 ХУВИЙГ НООГДОЛ АШГААР ӨГӨХ ЁСТОЙ
Авто замын уулзвар, гарц дээр гэрэлт тэмдэглэгээ хийх
Шинэ маягтаар ХАСХОМ гаргаж эхэллээ
ОРХОН АЙМГИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ЕСӨН ТОМ ТӨСӨЛТЭЙ ТАНИЛЦАНА УУ
ОРХОН АЙМГИЙН УДИРДЛАГУУДЫГ ОГЦРУУЛНА
ОРХОН АЙМАГ ХӨГЖЛӨӨР ЦОЙЛОХ УУ
2500 ХҮНИЙГ АЖЛЫН БАЙРАНД ЗУУЧЛАНА
Орхон аймаг. Баян-Өндөр сум. Оюут баг. Барилгачдын талбайн уулзвараас зүүн тийш 0.31 км авто замд их засварын ажил хийх /үлдэгдэл хэсэг/
Наран баг АТП-517 дэд станцын баруун хойд хэсэгт шинээр баригдах айл өрхийн цахилгаан хангамжийн 10 кВ-ын ЦДАШ, 10/0.4 кВ-ын 250 кВА /КТПН/ дэд станц барих ажил.
Орон сууцны байруудын цахилгаан шат шинэчлэлт хийх
ОРХОН АЙМГИЙН “ХҮН” НАМЫН ДАРГААР Э.ЭНХЧИМЭГ СОНГОГДЛОО
Оюу цэцэрлэгийн гадна цахилгаан ажил шинээр хийх
Говил багийн байр хүртэл агаараар татагдсан орон нутгийн өмчийн "Цахим Эрдэнэт"  сүлжээний шилэн кабель, түүний модон багануудыг солих ажил
МОНГОЛЫН ТАТВАРЫН АЛБА ТАТВАР ТӨЛӨГЧИД ЗӨВЛӨН ТУСЛАГЧ АЛБА БАЙНА
ГХБХБГ-т байгууллагын болон албаны нууцын хэрэгцээнд шаардлагатай тоног төхөөрөмж худалдан  авах
Баянбулаг баг 10 кВ-ын РП-1 хуваарилах байгууламжаас РП-205 хүртэлх 10 кВ-ын 1.660 км трасстай хос кабель шугам барих ажил
ОНӨГ-ын ажлын байрны засвар, тохижилт хийх
ОРХОН АЙМГИЙН АРДЧИЛСАН НАМЫН ДАРГЫН ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭГЧЭЭР Г.АЛТАНГЭРЭЛ ТОМИЛОГДЛОО
Эрдэнэ баг АТП-14 дэд станцын урд шинээр баригдах айл өрхийн цахилгаан хангамжийн 10 кВ-ын ЦДАШ, 10/0.4 кВ-ын 250 кВА дэд станц барих
Удирдах ажилтнуудын шуурхай зөвлөгөөний тойм
үнэлгээний хорооны хараат бус гишүүний бүртгэл явагдаж байна
24-р цэцэрлэгт хэсэгчилсэн засвар хийх
Рашаант баг АТП-263 дэд станцын урд талд шинээр баригдах айл өрхийн цахилгаан хангамжийн 10 кВ-ын ЦДАШ, 10/0.4 кВ-ын 250 кВА /КТПН/ дэд станц барих ажил