Аймгийн ИТХ-ын Төсөв, санхүүгийн хөгжлийн хорооны хурал даваа гарагт Нутгийн удирдлагын ордонд болсон. Хурлаар “2021 оны улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хийж буй ажлын явц байдлын тухай” мэдээллийг сонсов. Мэдээллийг Хот байгуулалт, барилга захиалагчийн албанаас хийсэн юм. Гэхдээ энд олон асуудал байлаа. Захирагчийн албаны дарга ковид тусаад эзгүй, орлож байгаа албан тушаалтан нь тодорхойгүй. Ажил үүргийн дагуу аймгийн ЗДТГ-ын хөрөнгө оруулалт, хөгжлийн бодлого төлөвлөлтийн хэлтсийн дарга С.Даваадорж тусгаарлалтад байгаа тул цахимаар оролцлоо.

Захиалагчийн албаны хийж байгаа мэдээлэл нь үнэхээр чамлалттай. Танилцуулга нь үсгийн форматын зөрүүтэй, байшин барилгын хэдэн зураг хараад нэг эмэгтэй цаас уншихаас хэтрэхгүй. Мэдээлэл хийж байгаа ажилтнуудын танилцуулга байхгүй. Хэн гэдэг ямар албан тушаалтан байгаа тухай ч мэдээлэл байхгүй. Мэдээллийн дараа Байнгын хорооны төлөөлөгчид асуулт асууж  хариулт хүслээ. Төлөөлөгч С.Ганцогт төрд, суудлын бөглөөс болж буй нөхдийг хатуухан шүүмжлэв. Тэрбээр “Ажлыг зогсоодог биш гарц гаргадаг шийдэл хэрэгтэй. Та нарт компаниуд аяга бантан өгөхлөөр нь аваад халбагдаад иддэг. Төрийн байгууллагуудын ажлын уялдаа холбоо алга. Хот стандарттай баймаар байна. Стандартын шаардлага тавьж ажилла. Анхны Оч, Мэнд цэцэн эмнэлэг нурж уналаа, та нар хүлээж аваа биз дээ. Чанарын удирдлагын тогтолцоог нэвтрүүл. Үерийн сувгаар чинь ус урсахгүй замаар урсаад байна. Нэг төлөөлөгчид зориулж зураг төсөв хийж байна. Энэ чинь хотын ажилд саад боллоо. Замын инженер нь замын зургаа хий, Гүүрийн инженер нь гүүрээ зур. Нэг хүн гурван зураг зурж байна. Мэргэжил, боловсролоо дээшлүүл. Танайх Хөрөнгө оруулалт, хөгжлийн бодлого төлөвлөлтийн хэлтсийн харьяанд биш Хотын захирагчийн албанд харьяалагдах учиртай” хэмээн хатуухан шүүмжилсэн.

Төлөөлөгч В.Адъяа захиалагчийн албаны инженерүүд үнэхээр сэтгэлгүй байна. Энэ хийж байгаа танилцуулгыг нь хар. Авах юм алга. Слайдных нь фондны үсгүүд нь зөрсөн. Ингэж ажиллахгүй ээ. Үнэхээр та нарт ажил хийе гэсэн сэтгэл алга байгаа шүү” хэмээн анхааруулав.  Харин төлөөлөгч Д.Доржпүрэв “Танай байгууллагад 5 сарын 18-нд албан бичиг явуулсан. Хариуг өнөө болтол ирүүлээгүй. Ажлын уялдаа холбоо гэж алга. Аймгийн хэмжээнд хар дансанд орсон Шинжүү гэдэг компани яагаад Цэцэрлэгт хүрээлэнгийн усан оргилуур хийх болчихов. Та нар хэтэрхий найзан дундаа ажиллаж байна. Хяналт маш муу байна. 17 дугаар сургуулийн асуудалд хэн хариуцлага хүлээх юм бэ” хэмээсэн юм. Танилцуулгаас харахад аймаг, орон нутагт ажил хийнэ, бүтээн байгуулалт бий болгоно гэж тендэрт шалгарч ажил авчихаад өнөө хэр сураггүй болсон, холбоо харилцаа ч үгүй байгаа 2-3 компани аж ахуйн нэгж байдаг аж.

Энэ бүхнээс харвал Хот байгуулалт, барилга захиалагчийн албаны хяналтын инженерүүд ажлын шаардлага хангахгүй болжээ. Тэдэнд хариуцлага тооцох цаг нь ирж. Байгууллагын дарга нь өвчтэй байхад олон жил болсон, ажлаа мэддэг хууччуул нь хааччихав. Ажлаа мэдэхгүй, мэдээлэл байхгүй, тэвэрч ирсэн хэдэн цаасан дотроо төөрч будилсан 3 залууг л Байнгын хорооны хуралд илгээж. Зургаадугаар хороололд баригдаж байгаа Эрдэнэт усын байр хэдэн тэрбумын төсөвт өртөгтэй, хэдий хэмжээний санхүүжилт аваад байгааг төлөөлөгч Ц.Батхуяг асуусан. Түүнд хоёр янзын харилт өгч харагдсан. С.Даваадорж “Нийтдээ 2.9 тэрбум төгрөгийн төсөвтэй. Зургаадугаар сарын 25-ны байдлаар нийт санхүүжилтийн 48 хувийг авсан” гэж мэдээлэв. Харин Хотын захирагчийн албанаас баахан цаас эргүүлж тойруулаад, ийш тийш нь утас цохиж байгаад “2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилттэй. Одоогоор 1 тэрбум 20 сая төгрөг аваад байна” хэмээсэн юм.

Хамгийн сонирхолтой нь Хот байгуулалт, барилга захиалагчийн албаныхан төрийн санхүүжилтээр, орон нутгийн хөрөнгөөр баригдаж буй барилга байгууламжид засгийн өмнөөс хяналт тавьдаг. 2016 оны эцэст 17 дугаар сургуулийн барилгыг өргөтгөлийг хүлээж авсан хяналтын инженерүүд, Хот байгуулалт, барилга захиалагчийн албан дарга асан Б.Мөнхдалай нартай хариуцлага тооцъё. Адаглаад л одоо хийх гэж байгаа хөндлөнгийн үнэлгээний 10 сая төгрөгийг тэднээр төлүүлье. Хүлээж авсан хяналтын инженерүүдийн нэр, гарын үсгийг ил болгоё, дарга нар аа. Төр, төсвийн мөнгө гэж байдаггүй, татвар төлөгчдийн мөнгө гэж бий. Орхон аймгийн татвар төлөгчдийн мөнгөнд хатуухан гар, чангахан хяналт хэрэгтэй байна.