90 гаруй мянган хүн амтай Орхон аймгийн Бүсийн оношлогоо эмчилгээний төвд компьютер томографийн апарат нь эвдрээд дөрвөн сар болж байна. Энэ хугацаанд уг апаратаар зайлшгүй оношлуулах шаардлагатай өвчтөнүүдийг ар гэрийнхэн нь Дархан-Уул, Улаанбаатар хот руу зөөвөрлөж байгаа юм. Өвчтөнийг эрүүл мэндийн болоод хөрөнгө мөнгөний хүндрэлд оруулж байгаа энэ сэдэв эрдэнэтчүүдийн хувьд халуун сэдэв юм. Орчин үеийн эмнэлгийн эмчилгээний суурь оношлогоо болох компьютер томографгүйгээр тархины бэртэл гэмлийг эмчлэхэд хүндрэлтэй гэж мэргэжлийн эмч ярьж байна. Тэгвэл өдөрт амбулатори болон тасгаар тархины гэмтэл авсан 3-5 хүн ирдэг. Хөнгөн бэртэлтэй хүмүүсийн оношлогоог хойшлуулж, хүнд өвчтөнийг ойрхоноор нь Дархан руу зөөвөрлөж байна. Тархины гэмтэлтэй хүнийг хөдөлгөөнгүй байлгах ёстой ч апарат нь эвдэрсэн учир аргагүйн эрхэнд хүнд өвчтөнөө 200 гаруй км хол газар руу зөөсөөр. Хөнгөвтөр хүмүүсийг ар гэрийнхэн нь авч явдаг. Яг энэ хугцацаанд “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Эмнэлэг сувиллын албаны томограф эвдэрч зогссон. Бүсийн оношлогоо эмчилгээний төв хувийн компанийн апаратыг гэрээгээр төлбөртэй ажиллуулдаг байжээ. Тэгээд ч энэ апарат нь гадаадын эмнэлэгт актлагдсан шахуу хуучин апарат гэнэ. Орхон аймгийн үе үеийн Засаг дарга нар Эрдэнэтийн иргэдийг шинэ апаратаар хангах сэтгэлгүй байж ирсэн нь эндээс харагдаж байгаа юм. Эцэст нь иргэн хүн амьд явах эрхээрээ хохирсоор байна. Бүсийн оношлогоо эмчилгээний төвийн удирдлагууд эвдэрсэн апаратаа засуулах гээд Эрүүл мэндийн яамаар хөөцөлдөж байх зуур “Эрдэнэт үйлдвэр” Японы сүүлийн үеийн техник технологиор суурилуулсан орчин үеийн оношлогооны төв барьж, энэ намар ашиглалтанд оруулах гэж байна. Тиймээс яамны зүгээс Эрдэнэтэд тийм том оношлогооны төв байгуулах гэж байхад хоцрогдсон апаратыг засаж, хөрөнгө гаргаад яахав гэсэн хариу хэлэх болжээ. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн шинээр нээгдэх төвийн өндөр хурдтай эмира апаратын ханшийг жирийн иргэн дийлэхгүй нь ойлгомжтой. Мөн Бүсийн оношлогоо эмчилгээний төвөөр үйлчлүүлэх иргэдийн эмчилгээнд компьютер томограф зайлшгүй хэрэгтэй. Бүсийн төв байна даа, ядаж ганц оношлогооны апараттай байхгүй бол жирийн иргэдийн ганц ордог эмнэлэг дутуу оношлогоотой байна гэсэн үг. Энэ мэтээр том үйлдвэрийн хаялгад иргэд хохирдогийн жишээ энэ юм. Томографийн апаратыг шинээр авахад нэг тэрбум төгрөг хэрэгтэй гэнэ. Гэсэн ч шинээр авах нь байтугай хуучныгаа ч засуулахад хүндрэлтэй, хөөцөлдөхөд дээрх тээг тушаа их. Үйлдвэрийн Эмнэлэг сувиллын албаны хуучин томографийн апаратыг аймгийн эмнэлэг рүү шилжүүлэх тухай ч яригджээ. Алийн болгон хоцрогдсон шахаануудад амь насаа даатгах вэ. Эрдэнэтийнхэн шинэ апараттай болоход, нэг тэрбум төгрөг хэрэгтэй гэж БОЭТ-ийн удирдлага ярьсан. Дээрх мэдээллээс дүгнэхэд, нэг тэрбум төгрөгийг Эрүүл мэндийн яамнаас шийдэхгүй нь бололтой. Харин орон нутгаасаа босгох боломж бий юу гэдгийг дор бүртээ ярьмаар байна. М.Мөнхцэцэг